Debeściak: mój blog

Eksperci od start-upów

Młodzi ludzie często pytają, jakie pieniądze mogą pozyskać na założenie firmy. Mają fajny pomysł, ale uważają, że bez dotacji nie ruszą do przodu. Nie rozważają skorzystania z akceleracji, inkubacji. Rzadko się też zastanawiają nad znalezieniem inwestora. A to najlepsze formy pomocy dla start-upów. Na Mazowszu są nowe możliwości.

W Polsce intensywnie rozwija się ekosystem wspierania innowacji. Zwiększył się dostęp do finansowania nowatorskich rozwiązań oraz prac B+R. Od 1 stycznia 2018 r. zacznie obowiązywać tzw. druga ustawa o innowacyjności. Ustawa m.in. podwyższa progi ulg podatkowych dla przedsiębiorców (do wysokości 100% kosztów poniesionych na badania), wprowadza mechanizmy usprawniające funkcjonowanie spółek kapitałowych na uczelniach, wydłuża zwolnienia podatkowe dla inwestorów kapitałowych inwestujących w innowacyjne start-upy. Jak i z czego najlepiej skorzystać na początku drogi?

Dotacja to nie wszystko

Praca nad komercjalizacją obiecującego pomysłu, połączona z rozwiązywaniem spraw bieżących małej firmy na starcie (kadry, księgowość, marketing, zaplecze biurowe i badawcze), jest często barierą nie do pokonania. Poszukujesz wówczas sposobu na pchnięcie firmy, by przeskoczyła na wyższy etap rozwoju. Chcesz przyspieszyć niektóre procesy. OK – to dobry kierunek. Ale uważam, że sięganie po dotację inwestycyjną w takim momencie to dokładanie sobie pracy. Na wczesnym etapie działalności w pierwszej kolejności może lepiej skorzystać z profesjonalnego doradztwa.

Parę dni temu rozmawiałem z założycielką start-upu wytwarzającego dermokosmetyki. – Mój projekt nie był duży, ale musiałam sporo czasu poświęcać na jego obsługę administracyjną. Czasami odbywało się to kosztem prowadzenia mojej podstawowej działalności i badań. W pewnym momencie zatrudniłam dodatkową osobę do rozliczania, bo nie dawałam sobie rady – mówiła. Rzeczywistość jest dużo bardziej skomplikowana od teoretycznych założeń. Jeśli jest to mała firma, bez zaplecza organizacyjnego, bez specjalistów od finansów, realizacja projektu z dofinansowaniem unijnym jest dla niej sporym obciążeniem administracyjnym.

Innowatorów albo przedsiębiorstwa na wczesnym etapie rozwoju zachęcam do skorzystania z inkubacji i akceleracji prowadzonej przez instytucje otoczenia biznesu. Dzięki ich wsparciu uporządkujesz plany, przeprowadzisz niezbędne badania i przygotujesz się do pozyskania inwestora bądź dofinansowania z unijnych funduszy. Wzrosną szanse Twojego pomysłu i rozwiniesz potencjał swojej firmy.

4 akceleratory wsparte z RPO

W województwie mazowieckim ruszyły cztery takie przyspieszacze rozwoju (zobacz listę projektów), na które przyznano dofinansowanie z RPO WM (poddziałanie 3.1.2 „Rozwój MŚP – Wsparcie początkowej fazy rozwoju przedsiębiorstw”). Ponad 100 start-upów lub zespołów projektowych ma szansę na rozwinięcie skrzydeł pod opieką fachowców, korzystając z zaplecza organizacyjnego dojrzałych instytucji. Łącznie na proces akceleracji dysponują one kwotą 11,7 mln zł. Do projektów mogą się zgłaszać mazowieckie firmy z sektora MŚP działające nie dłużej niż 24 miesiące (liczone od daty rejestracji) lub osoby mające ciekawy pomysł. Otrzymają one wsparcie m.in. w zakresie opracowania strategii rozwoju, prognozowania biznesu, analiz technicznych, ochrony własności przemysłowej, transferu technologii, wdrożeń i komercjalizacji wyników badań. Wartość usług świadczonych jednemu uczestnikowi może sięgnąć nawet 100 tys. zł.

Centrum Innowacji FIRE dla wczesnej fazy rozwoju przedsiębiorstw” to projekt, z którego może skorzystać 25 przedsiębiorstw, które chcą wprowadzić nowe produkty na rynek. – Usługi oferowane w ramach projektu są zindywidualizowane i dopasowane do potrzeb przedsiębiorców. W początkowym etapie współpracy spotykamy się z przedsiębiorcą w celu poznania jego oczekiwań oraz specyfiki działalności. Na podstawie otrzymanych informacji realizujemy usługę, która najlepiej spełni jego oczekiwania i wpłynie na szybszy rozwój przedsiębiorstwa. Do października udało nam się pomóc przedsiębiorcom działającym w sektorze energetycznym, IT i oferującym specjalistyczne usługi dla społeczności oraz wsparliśmy organizację projektu badawczego – mówi Iwona Stefańska-Mańkut, menedżer projektów w Fundacji Centrum Innowacji FIRE. Dodaje, że Fundacja podpisuje z firmami umowę, która m.in. zawiera postanowienia o zachowaniu poufności. Nikt nie musi się obawiać, że informacja na temat nowego rozwiązania zostanie ujawniona.

– Na pierwszym etapie wsparcia nasi eksperci pomogą stworzyć pełny obraz funkcjonowania firmy, sformułują propozycję optymalizacji procesów, redukcji kosztów. Ocenimy także innowacyjność technologii i pomożemy start-upowi wyznaczyć najlepszy sposób jej wdrożenia. Planujemy udzielenie wsparcia 35 firmom działającym w województwie mazowieckim – mówi Ewa Borowska, koordynator projektu realizowanego przez firmę Sekwencja Sp. z o.o. Obszar działalności start-upu powinien się wpisywać w jedną z czterech inteligentnych specjalizacji województwa mazowieckiego. – Nie jest to jakaś poważna bariera, gdyż inteligentne specjalizacje Mazowsza są dość pojemne. Decydująca jest ocena wartości rynkowej pomysłu. Dodatkowo jesteśmy gotowi również wesprzeć każdą firmę, która poszukuje dofinansowania czy to ze środków unijnych, czy z funduszy inwestycyjnych – dodaje Ewa Borowska. Akcelerator realizuje projekt dopiero od kilku miesięcy. Do projektu na razie zakwalifikowało się 6 przedsiębiorstw, a więc jest jeszcze 29 wolnych miejsc. Sekwencja ma kilkunastoletnie doświadczenie w doradzaniu dla MŚP. Wcześniej m.in. zrealizowała dwa duże projekty w zakresie mapowania i modelowania procesów biznesowych, z których skorzystało ponad 1000 firm z całej Polski.

35 firm i zespołów skorzysta z usług Akceleratora Technologicznego powstałego w wyniku współpracy BTM Innovations, Politechniki Warszawskiej oraz Związku Klastrów Polskich. – Dla firm i zespołów projektowych organizujemy na początku wspólne warsztaty, które nazywamy „Wielkim Zderzaczem Pomysłów”. Na tym etapie przyglądamy się proponowanym przez nich rozwiązaniom. Jeśli uznamy, że pomysł jest nowy, z szansami na rozwój, wówczas kwalifikujemy go do projektu – mówi Paweł Nowicki, prezes BTM Innovations.

Spółka poszukuje pomysłów naukowo-technologicznych z różnych dziedzin, również nisz rozwojowych, a więc nie ogranicza się do obszaru inteligentnej specjalizacji Mazowsza.

– Analizujemy wszystkie zgłoszenia, jesteśmy także otwarci na zespoły osób, które jeszcze nie prowadzą działalności. Zapraszamy na spotkanie i oceniamy potencjał innowacji metodą Quicklook. Gdy uznamy, że pomysł może się przerodzić w dobry biznes, pomagamy tym osobom założyć firmę, która następnie może skorzystać z całego cyklu akceleracji – dodaje Agnieszka Banrowska, koordynująca projekt realizowany przez BTM Innovations. W pierwszym etapie odbywają się dwa spotkania warsztatowe. Później przez 3 miesiące trwa praca indywidualna z firmą – każdej dedykowany jest zestaw usług szytych na miarę. Potem start-upy uczestniczą w szkoleniu przygotowującym do zaprezentowania się przed inwestorem. Podczas Demo Day przedstawiają swoje biznesy inwestorom kapitałowym.

Uczestnicy projektu otrzymują vouchery na usługi. Podstawowy ich pakiet jest związany z szeroko pojętym biznesplanem oraz obejmuje strategię własności intelektualnej i komercjalizacji. Te usługi są finansowane w 100% z pieniędzy RPO WM. Drugi pakiet obejmuje usługi wysokospecjalistyczne, związane m.in. z certyfikacją oraz ochroną własności intelektualnej. Na te można otrzymać do 50% dofinansowania. Dodatkowo firmy mogą dostać voucher na kolację z inwestorem. Paweł Nowicki deklaruje, że jego organizacja za cel stawia sobie zbadanie potencjału i potrzeb każdego rozwiązania. Wybranym projektom pomoże w przejściu przez newralgiczny etap pozyskania inwestora, a następnie wejścia na rynek. W pierwszej rundzie do projektu zakwalifikowało się 8 zespołów.

Na wsparciu MŚP z obszaru EduTech koncentruje się projekt Fundacji Obserwatorium Zarządzania. – Rynek edukacyjny w Polsce nie jest dobrze monitorowany, więc ciężko podać wiarygodne informacje na temat jego wartości. Na świecie wartość rynku e-learningu rośnie w tempie ok. 5% rocznie. Jest to branża bardzo szeroka i w jej ramach mieszczą się różne projekty – od inżynieryjnych, przez software’owe, po rozwiązania SaaS. Nasz Akcelerator skupia się na projektach, które przy użyciu nowoczesnych technologii tworzą produkty edukacyjne. Są wśród nich platformy e-learningowe, aplikacje mobilne i portale wiedzy – mówi Piotr Bądarczuk z Fundacji Obserwatorium Zarządzania.

W obszarze wsparcia biznesowego uczestników fundacja korzysta z metodologii MIT Enterprise Forum. – Program zakłada dwa cykle szkoleniowe z praktykami biznesu. Pierwszy dotyczyć będzie kompetencji biznesowych, drugi digitalowych. Kolejnym elementem projektu są indywidualne konsultacje mentorskie z ekspertami z branży. Ostatnią składową jest wsparcie technologiczne w postaci dostępu do naszej infrastruktury w Digital Knowledge Village – mówi Piotr Bądarczuk. – Naszym celem jest wsparcie rozwoju produktów. Przez 3 miesiące do dyspozycji uczestników oddajemy zasoby merytoryczne i technologiczne, aby pod koniec programu każdy uczestnik miał gotowe MVP, demo lub inny element produktu, który można przetestować w rzeczywistości rynkowej.

Z projektu Fundacji Obserwatorium Zarządzania może skorzystać 35 firm. Zaplanowano dwie edycje akceleracji, z czego pierwsza jest w toku i zakończy się w kwietniu. Druga – w połowie przyszłego roku.

Zaletą wszystkich 4 przedsięwzięć akceleracyjnych jest to, że usługi świadczone są generalnie bezpłatnie, a uczestnicy korzystają z pomocy de minimis. Nie jesteś obciążony wieloma formalnościami – przede wszystkim wypełniasz standardowy formularz stosowany przy ubieganiu się o pomoc de minimis. Projekty zakończą się 30 września 2018 r. W przyszłym roku ruszą kolejne projekty inkubacji i akceleracji wsparte z RPO WM.

Więcej możliwości

Start-upy mogą się też rozwijać, współpracując z korporacjami. Pilotażowy projekt Scale UP pozwolił na uruchomienie 10 akceleratorów działających na styku tych dwóch rodzajów firm. Taki model będzie się rozwijał w Polsce, gdyż korporacje coraz częściej poszukują na zewnątrz rozwiązań usprawniających ich główny biznes, a także są gotowe do inwestowania w nowe rodzaje działalności.

Nie każdemu udaje się przebić przez struktury korporacji. Jeśli jesteś innowatorem, ale nie prowadzisz jeszcze działalności gospodarczej, skontaktuj się z wybraną akredytowaną IOB na Mazowszu – one są po to, by pomagać przedsiębiorcom w regionie. Proces inkubacji często jest połączony ze wsparciem finansowym. Możesz też zgłosić się do programu Dobry Pomysł stworzonego przez Polski Fundusz Rozwoju SA. Uzyskasz profesjonalne wsparcie w zbadaniu rynkowych szans projektu, jego rozwoju, a także doradztwo w zakresie założenia spółki czy pozyskania finansowania. Budżet programu to ponad 2 mln zł.

A co dla tych, którzy nie mają innowacyjnego pomysłu, a chcą działać na własny rachunek? Przecież większość firm świadczy usługi, które nie rewolucjonizują rynku, nie potrzebują weryfikacji ich pomysłu poprzedzonej badaniami, analizami czy współpracą z IOB. Co więcej, nie potrzebują pierwiastka innowacyjności w swojej działalności. O tym, jak rozwinąć firmę oraz o innych formach wsparcia rozwoju przedsiębiorczości, dowiecie się w następnym wpisie.

Marek Bonafide